Path & Stotra · Sanskrit
श्रीगणेशपञ्चरत्नम्
Ganesha Pancharatnam
विनायक की कृपा, शरण और हृदय में उनके ध्यान के पाँच रत्न-पद्य; फलश्रुति सहित।
Five jewel-like verses on Ganesha, with the traditional closing verse.
संस्कृत · हिन्दीलगभग 1 मिनटGanesha
✦
संस्कृत मूल Prayer text
मुदा करात्तमोदकं सदा विमुक्तिसाधकं कलाधरावतंसकं विलासलोकरक्षकम् ।
अनायकैकनायकं विनाशितेभदैत्यकं नताशुभाशुनाशकं नमामि तं विनायकम् ॥१॥
नतेतरातिभीकरं नवोदितार्कभास्वरं नमत्सुरारिनिर्जरं नताधिकापदुद्धरम् ।
सुरेश्वरं निधीश्वरं गजेश्वरं गणेश्वरं महेश्वरं तमाश्रये परात्परं निरन्तरम् ॥ २ ॥
समस्तलोकशङ्करं निरस्तदैत्यकुञ्जरं दरेतरोदरं वरं वरेभवक्त्रमक्षरम् ।
कृपाकरं क्षमाकरं मुदाकरं यशस्करं मनस्करं नमस्कृतां नमस्करोमि भास्वरम् ॥ ३॥
अकिञ्चनार्तिमार्जनं चिरन्तनोक्तिभाजनं पुरारिपूर्वनन्दनं सुरारिगर्वचर्वणम् ।
प्रपञ्चनाशभीषणं धनञ्जयादिभूषणं कपोलदानवारणं भजे पुराणवारणम् ॥ ४॥
नितान्तकान्तदन्तकान्तिमन्तकान्तकात्मजं अचिन्त्यरूपमन्तहीनमन्तरायकृन्तनम् ।
हृदन्तरे निरन्तरं वसन्तमेव योगिनां तमेकदन्तमेव तं विचिन्तयामि सन्ततम् ॥ ५॥
महागणेशपञ्चरत्नमादरेण योऽन्वहं प्रजल्पति प्रभातके हृदि स्मरन्गणेश्वरम् ।
अरोगतामदोषतां सुसाहितीं सुपुत्रतां समीहितायुरष्टभूतिमभ्युपैति सोऽचिरात् ॥
हिन्दी भावार्थ Hindi meaning
हाथ में मोदक धारण करने वाले, मुक्ति के साधक, लोक-रक्षक और असहायों के एकमात्र नायक विनायक को प्रणाम है।
उदय होते सूर्य-जैसे तेजस्वी, देवों के स्वामी और शरणागत की बड़ी विपत्तियाँ हरने वाले गणेश का निरन्तर आश्रय लिया गया है।
समस्त लोक का कल्याण करने वाले, विशाल उदर और गजमुख वाले, कृपा-क्षमा-आनन्द के दाता गणेश को नमस्कार है।
दीनजन की पीड़ा मिटाने वाले, प्राचीन वचनों में प्रशंसित और शिव के ज्येष्ठ पुत्र गणेश के दिव्य गजस्वरूप का भजन है।
सुन्दर एकदन्त, अचिन्त्य-अनन्त रूप और विघ्नों का छेदन करने वाले गणेश योगियों के हृदय में बसते हैं; उनका ध्यान सदा बना रहे।
फलश्रुति प्रातः हृदय में गणेश को स्मरण करते हुए पाठ की महिमा कहती है और आरोग्य, दोषों से निवृत्ति, परिवार के मंगल, दीर्घायु और अष्टसिद्धि की पारम्परिक कामना करती है।